تبلیغات
گیتار کلاسیک و پاپ - آموزش نت خوانی

آموزش نت خوانی

چهارشنبه 7 بهمن 1388 03:49 ب.ظ

نویسنده : guitar
 هر  علمی مختصات  مربوط به خود را  دارد  .  علم مورد نظر ما یعنی موسیقی نیز از این مورد مستثنی نمی باشد علم موسیقی  علم نت خوانی می باشد  و لازمه ضروری برای هنرجویانی كه پا  در  راه یادگیری  می گذارند می باشد  . . با  آرزوی موفقیت برای شما هنرجویان و با امید آنكه این مطالب  راهی جدید را در یادگیری در مقابل شما قرار دهد
ادامه در ادامه ی مطلب...

تعریف نت:
علامتی است كه بوسیله آن صداهای موسیقایی نوشته شده ، سپس خوانده و اجرا می شود

                                            برای بیان نت دو نظام وجود دارد

 

                        نظام هجایی

Do          Re        Mi        Fa       Sol        La       Si                                

 نظام الفبایی                      

   C        D          E       F        G        A          B                                    

                             سی        لا      سل       فا     می          ر        دو

خطوط حامل :

پنج    خط   موازی  و  با فاصله  معین  و  یكسان  نسبت  به  هم می با شد كه  نت ها  بر روی  خطوط و ما بین خطوط قرار می گیرند و خطوط حامل را از پایین به بالا می شماریم                                                                                                     


خطوط حامل

                                                                

                       درحالت كلی نت ها به چهار صورت بر روی خطوط حامل قرار می گیرند  

 

1 پنج نت  بر روی خطوط قرار می گیرد                                                                               

2 چهار نت بین خطوط قرار میگیرد                                                                                     

3-یك نت از پایین چسبیده به خط اول قرار می گیرد

4-یك نت از بالا چسبیده به خط پنجم قرار می گیرد

 

همانطور كه  در تصویر بالا مشاهده می كنید 11 نت قرار گرفته است

 

خطوط اضافه :

گستره صدایی ما بیشتر از این 11 نت می باشد كه برای دستیابی به آن از خطوط اضافه كمك می گیریم

                                         
خطوط اضافه

 

كلید :

 علامتی است كه سمت چپ خطوط حامل قرار می گیرد و نام و موقعیت نت را روی خطوط حامل مشخص می كند

 

انواع كلید در موسیقی:                

                            
                                    كلید سل                    كلید فا                       كلید دو

                : كلید سل

 در ساز گیتار تنها كلید سل است كه كاربرد دارد

 هنگامی كه این كلید اول خطوط حامل قرار می گیرد ، نتی كه روی خط دوم حامل قرار می گیرد سل نام دارد

 

كشش نت در موسیقی:

به مدت زمان ماندگاری صدای هر نت كشش نت گفته می شود

 

سكوت در موسیقی :

نبودن صدا..... كه معادل هر كشش نت سكوتی وجود دارد

 

ریتم :

به كارگیری انواع  كشش ها و سكوتها ( ضرب آهنگ ) به طوری كه از نظر زمانی با هم هماهنگ باشند

 

ضرب در موسیقی :

واحدی زمانی در موسیقی می باشد كه به كمك آن كشش ها  سوكتها را در موسیقی اجرا می كنیم .  ضرب  را  میتوانیم با شمارش  بوسیله حركات رفت و برگشت دست یا پا نگهداریم

انواع  نت : 

   گرد          سفید          سیاه          چنگ          دولا چنگ        سه لا چنگ

                                                                     

نت گرد:

واحد كشش در موسیقی می باشد . به این معنا كه كشش زمانی نت های دیگر نسبت به این نت سنجیده می شود

نت سفید :

این نت از لحاظ زمانی 2/1 واحد كشش زمانی كه همان نت گرد است می باشد

نت سیاه:

این نت از لحاظ   زمانی4/ 1 واحد كشش زمانی كه همان نت گرد است می باشد . البته این نت به زبانی دیگر 2/1 كشش زمانی نت سفید می باشد

نت چنگ :

این نت از لحاظ   زمانی8/ 1 واحد كشش زمانی كه همان نت گرد است می باشد . البته این نت به زبانی دیگر 2/1 كشش زمانی نت سیاه می باشد

نت دو لا چنگ :

این نت از لحاظ   زمانی16/ 1 واحد كشش زمانی كه همان نت گرد است می باشد . البته این نت به زبانی دیگر 2/1كشش زمانی نت چنگ می باشد

نت سه لا چنگ :

این نت از لحاظ   زمانی32/ 1 واحد كشش زمانی كه همان نت گرد است می باشد . البته این نت به زبانی دیگر 2/1كشش زمانی نت دو لا چنگ می باشد

 

 درخت نت :

 

نكته :
 
برای  كشیدن دم نت  هرگاه نت از خط سوم بالاتر بود دم آن را به سمت پایین می كشیم   هنگامی كه پایین تر از خط سوم بود به سمت بالا می كشیم

 

 

میزان:

قطعه  موسیقی را به قسمت های كوچكی از لحاظ  زمان بندی تقسیم بندی می كنیم كه به هر كدام از این  قسمتها میزان می گوئیم .

 

خط میزان:

خطوطی است عمود بر خطوط حامل كه میزان ها را از یكدیگر متمایز می كند

دو لا خط پایان:

نشانه پایان قطعه موسیقی می باشد

                 
                         دولا خط پایان


 

كسر میزان:

عدد كسری می باشد كه  جلوی كلید سل قرار می گیرد . در آن صورت كسر به معنی تعداد ضربهای داخل هر میزان می باشد .

مخرج كسر نشان دهنده نوع واحد ضرب می باشد (سفید، سیاه، ،چنگ،...)

به طور مثال در كسر میزان 4/4 صورت كسر به این معناست كه در هر میزان باید چهار ضرب قرار گیرد  و مخرج كسر به ما نشان می دهد كه هر ضرب به شكل سیاه می باشد .

 

توضیح بیشتر:

برای  رسیدن به نت  تك ضرب عدد مخرج  كسر را مستقیما به نت گرد نسبت می دهیم  .  در این حالت  نت گرد  برابر چهار ضرب می شود . همانطور كه می دانید نت سفید 2/1 نت گرد است . در نتیجه نت سفید برابر با دو ضرب می شود . این نت نت تك ضرب ما  نیست .  پس  تقسیمات را ادامه  می دهیم  .  نت سیاه 2/1 نت سفید است  .  در نتیجه برابر با یك ضرب می شود ، اكنون نت  تك ضرب كه همان نت سیاه است را بدست آورده ایم . پس در میزان 4/4 چهار نت سیاه در هر میزان خواهیم داشت.


 

 

نقطه كنار نت :

نقطه كنار نت  نیمی از كشش زمانی نت را به همان نت می افزاید  . به طور مثال : نت سفید برابر دو ضرب است ، حال  اگر نقطه كنار آن قرار گیرد نیمی از كشش زمانی آن را كه یك   ضرب می شود به آن می افزاید ، پس نت سفید نقطه دار برابر با سه ضرب می شود

فاصله:

فاصله بین دو نت عبارتست از  مسافت بین دو نت از لحاظ زیری یا بمی

نیم پرده :

كوچك ترین فاصله در موسیقی كلاسیك نیم پرده می باشد

اكتاو:

اگر از هر نت با شمارش خود نت هشت نت به سمت جلو حركت كنیم به همان نت با صدای زیر تر می رسیم كه به آن اكتاو نت می گوئیم .

فاصله بین نت ها :

در حالت كلی اگر از نت دو حركت كرده و تا اكتاو آن برویم ( كه همان نت دو با صدای زیر تر می باشد ) فاصله بین نت ها به صورت زیر می باشد:

 

Do   تا Re  یك پرده ( هر دو نیم پرده برابر با یك پرده می باشد)

 

Re تا   Mi  یك پرده

Mi  تا Fa    نیم  پرده

Fa  تا   Sol  یك  پرده

Sol  تا   La  یك پرده

La   تا  Si    یك پرده

Si  تا Do     نیم پرده

 

همانطور كه می بینید دو استثنا وجود دارد ، بین می و فا ، سی و دو نیم پرده فاصله می باشد . این قاعده كلی می باشد و به عنوان یك قانون به خاطر می سپاریم

 

زیری و بمی نت ها:

هرگاه روی خطوط حامل به سمت بالا حركت كنیم صدا زیر می شود و هنگامی كه به سمت پایین حركت می كنیم صدا بم می شود

علائم تغییر دهنده :

دیز(#) :

هرگاه این علامت قبل از نتی قرار گیرد آن نت را نیم پرده زیر می شود.

بمل(b) :

هرگاه این علامت قبل از نتی قرار گیرد آن نت را نیم پرده بم می شود.

بكار ( ם ) :

این علامت تاثیر علامت های دیز یا بمل را از بین می برد

 

علائم تركیبی:

علامتهای دیز یا بملی كه جلوی كلید سل و قبل از كسر میزان قرار می گیرند و تاثیر آن به این صورت است كه تمامی نت ها مورد نظر در هر اكتاوی را نیم پرده زیر یا بم می كنند

علائم عرضی :

هرگاه این علائم داخل میزان بیاید تاثیر آنها فقط روی همان اكتاو و تا انتهای همان میزان می باشد و یا اینكه توسط بكار داخل میزان تاثیر آنها از بین ببرد

 

قوی و ضعیف بودن ضرب در میزان :

به طور كلی اولین ضرب تمامی میزان ها قوی میباشد و ضرب میانی میزان نیمه قوی ، و بقیه ضرب ها ضعیف می باشد

 

برای مثال به میزان های زیر توجه كنید

سنكوپ :

از ادامه یافتن صدای ضرب ضعیف به روی ضرب قوی سنكوپ به وجود می آید

ضد ضرب :

هر گاه در حالت سنكوپ به جای ضرب قوی سكوت قرار گیرد حالت بوجود آمده ضد ضرب نام دارد

 

بعضی علایم در موسیقی معمول می باشد و دانستن انها ضروری  تعدادی از این علایم به قرار زیر می باشد

 

خط اتصال:

خطی است كه گروهی از نتها را به هم متصل می كند یا زیر مجمو عه قرار می دهد

 

خط اتحاد:

خطی است كه دو نت همنام را به هم متصل میكند. در اجرا به این معنی است نت اول را اجرا كرده ولی نت دوم را اجرا نمی كنیم و اجازه می دهیم صدای نت اول به اندازه ی كشش زمانی نت دوم هم كشیده شود

لگاتو:

خطی است كه دو نت غیر همنام را به هم متصل می كند.در اجرا به معنی این است كه نت اول را به صدا در آورده و ادامه صدا را روی نت دوم بدون به صدا در اوردن نت توسط دست راست یا مضراب یا ارشه یا . . .  ِ توسط دست چپ بوجود آوریم

دولا خط تكرار:

قطعه ی ما بین این دولا خط را  یك بار تكرار می كنیم. اگر ابتدای  قطعه  بود در قسمت شروع قسمت تكرار شونده نیازی به گذاشتن دولا خط تكرار نیست

 

شكل علامت تكرار یك میزان

شكل علامت تكرار دو میزان

خطوط ولتا:

در اجرای قطعه هنگامی كه به خط ولتای 1 ان را اجرا كرده و با دیدن دولا خط تكرار قسمت مورد نظر را تكرار می كنیم حال در تكرار وقتی كه به خطوط ولتا میرسیم دیگر خط ولتای شماره ی 1 را اجرا نمی كنیم و خط ولتای 2 را اجرا كرده و ادامه می دهیم

: D.C all fine

این علامت در انتهای قطعه می اید و به این معنی كه از ابتدای قطعه شروع كرده و تاfine  را اجرا كنید

: D.S all coda

(كدا) را اجرا كنید.

تبلجر:

تبلچر خوانی راهی برای فرار از نت خوانی نیست

تبلچر روشی بسیار ساده برای درك و نواختن نت های موسیقی بدون فراگیری اصول اصلی نت خوانی می باشد . از  آنجایی كه  این روش با نقص ها و كمبود هایی از لحاظ  موسیقی روبرو می باشد به هنرجویان توصیه می كنیم كه مبنای خود  را در موسیقی بر پایه نت خوانی قرار دهند

این روش  به این صورت است كه شش خط روی صفحه داریم كه معادل شش سیم گیتار است و اعدادی كه روی این خطوط قرار می گیرند معادل نیم پرده ای است كه باید روی گیتارگرفته شود

                                                         

                                                

بطور مثال اگرعدد 0 روی خط مربوط به سیم اول نوشته شود به این معنی است كه روی گیتار می بایست سیم اول بطور آزاد نواخته شود و یا اگر 1 نوشته شود باید نیم پرده ی اول گرفته شود و...

   

مهم :

در این  سیستم زمان بندی  وجود ندارد، كه مشكل بزگی برای این سیستم است  ، البته در برخی  از كتاب ها  ،  متد ها و نرم افزار ها قوانین زمان بندی نیز  به صورت  قرار دادی به  اضافه  شده  كه ممكن است در متد های  مختلف با  هم متفاوت باشند
البته علامت های زمانبندی تا جای ممكن شبیه زمانبندی در نت می باشد

 

انواع سكوت ها :

 معادل هر نت سكوتی داریم كه در تصویر زیر می بینید

همانطور كه در شكل بالا می بینید شكل سكوت گرد با سكوت سفید شبیه هم هستند با این تفاوت كه سكوت گرد  از  بالا به خطوط حامل چسبیده و سكوت سفید از زیر به خطوط حامل چسبیده است، برای اشتباه نگرفتن این  دو سكوت كافیست این تصور را داشته باشیم كه سكوت گرد بخاطر این كه  4  ضرب است  پس سنگین تر  بوده و  از خط پایین  افتاده  و سكوت سفید به دلیل انكه 2 ضرب است سبك تر بوده و روی خط قرار می گیرد 


سیم های گیتار را از پایین به بالا میشماریم، سیم اول گیتار صدای نت می را می دهد كه این نت روی خطوط حامل بین خط چهارم و خط پنجم قرار دارد


سیم دوم گیتار صدای نت سی را می دهد كه این نت روی خطوط حامل روی خط سوم می باشد

سیم سوم گیتار صدای نت سل را می دهد كه این نت روی خطوط حامل روی خط دوم است.

سیم چهارم گیتار صدای نت ر را می دهد كه این نت روی خطوط حامل از پایین به خط اول چسبیده است.

سیم پنجم گیتار صدای نت لا را می دهد كه این نت روی خطوط حامل روی خط كمكی دوم زیر خطوط حامل قرار دارد

سیم ششم گیتار صدای نت می را می دهد كه این نت روی خطوط حامل از پایین چسبیده به خط كمكی سوم زیر خطوط حامل می باشد


با توجه به دایره ی نت ها می توان نت های دیگر روی سیم های گیتار را شناخت 
بطور مثال نت های سر دسته را توضیح می دهم


 

سیم اول آزاد می است  و  می دانیم نت فا نیم پرده با نت می فاصله دارد پس صدای نت فا روی گیتار نیم پرده ی اول سیم اول است و این نت فا روی خطوط حامل روی خط پنجم قرار دارد، در ادامه روی سیم اول نت سل را داریم كه یك پرده با نت فا فاصله دارد پس می شود نیم پرده ی سوم كه این نت  در خطوط حامل از بالا به خط پنجم چسبیده است

سیم دوم آزاد سی است  و  می دانیم نت  دو نیم پرده  با نت سی فاصله دارد پس صدای نت دو  روی گیتار نیم پرده ی اول سیم دوم است و این نت دو روی خطوط  حامل بین خط سوم و خط چهارم قرار دارد، در ادامه روی سیم دوم نت ر را داریم كه یك پرده با نت دو فاصله دارد پس می شود نیم پرده ی سوم كه این نت  در خطوط حامل روی خط چهارم است

سیم سوم آزاد سل است  و  می دانیم نت لا یك پرده با نت لا فاصله دارد  پس صدای نت لا روی گیتار نیم پرده ی دوم سیم سوم است و این نت لا  روی خطوط حامل  روی خط دوم  قرار  دارد ، در ادامه روی  سیم سوم نت سی را داریم كه البته هم صدای نت سی  (سیم دوم آزاد)  است كه یك پرده با  نت لا فاصله  دارد  پس می شود  نیم پرده ی چهارم سیم سوم بطور معمول به جای این نت همان سیم دوم بطور آزاد را می نوازیم.

سیم چهارم آزاد ر است و می دانیم نت می نیم پرده با نت ر فاصله دارد پس  صدای نت می روی گیتار نیم پرده ی دوم سیم چهارم  است و  این نت می روی خطوط حامل روی  خط اول قرار دارد، در ادامه روی سیم چهارم نت فا را داریم كه نیم پرده با نت می فاصله دارد پس می شود نیم پرده ی سوم كه این نت  در خطوط حامل بین خط اول وخط  دوم است

سیم پنجم آزاد لا است  و  می دانیم نت  سی یك پرده با  نت لا فاصله دارد پس صدای نت سی روی گیتار  نیم پرده ی دوم سیم پنجم است و این نت سی روی خطوط حامل از پایین به خط كمكی اول چسبیده است، در ادامه روی سیم پنجم نت دو را داریم كه نیم پرده با نت سی فاصله دارد پس می شود نیم پرده ی  سوم كه این  نت  در خطوط حامل روی خط كمكی اول است

سیم ششم آزاد نیز می است و می دانیم نت فا نیم پرده با نت می فاصله دارد پس صدای نت فا  روی گیتار نیم پرده ی اول سیم  ششم است  و این نت فا روی خطوط  حامل روی خط  سوم  كمكی پایین خطوط حامل  قرار دارد ، در ادامه روی سیم ششم نت سل را داریم كه یك پرده با نت فا فاصله دارد پس می شود  نیم پرده ی سوم كه این نت  در خطوط حامل از پایین به خط سوم كمكی چسبیده است

 

به همین صورت شما می توانید دیگر نت های روی هر سیم را بیابید




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -